Er y bwriedir i'r enw Saesneg atom (atom) fod y gronyn lleiaf na ellir ei rannu ymhellach, gyda datblygiad gwyddoniaeth, ystyrir bod atomau yn cynnwys electronau, protonau a niwtronau (mae atomau hydrogen yn cynnwys protonau ac electronau ). Cyfeirir atynt gyda'i gilydd fel gronynnau isatomig. Mae bron pob atom yn cynnwys y tair gronyn isatomig uchod, ond nid oes gan brotiwm (isotop hydrogen) niwtronau, a dim ond proton yw ei ïon (ar ôl colli electron).
Mae gan y proton wefr bositif ac mae ei fàs 1836 gwaith màs yr electron, sef 1.6726 × 10⁻²⁷ kg. Fodd bynnag, gellir trosi rhan o'r màs yn egni rhwymo atomig. Nid oes gan niwtronau wefr, ac mae màs niwtronau rhydd 1839 gwaith màs electronau, sef 1.6929 × 10⁻²⁷ kg. Mae meintiau niwtronau a phrotonau yn debyg, ar drefn 2.5 × 10⁻¹⁵ m, ond nid yw eu harwynebau wedi'u diffinio'n fanwl gywir.
Er bod atomau'n fach, ni ellir eu hisrannu trwy ddulliau cemegol, ond gellir eu hisrannu o hyd trwy ddulliau eraill, oherwydd mae gan atomau gyfansoddiad penodol hefyd. Mae atomau'n cynnwys niwclews â gwefr bositif yn y canol ac electronau â gwefr negyddol y tu allan i'r niwclews (y gwrthwyneb i wrthfater). Mae'r niwclews yn cynnwys protonau a niwtronau. Mae'r electronau'n symud ar gyflymder uchel mewn gofod mwy y tu allan i'r niwclews.
Yn theori model safonol ffiseg, mae protonau a niwtronau yn cynnwys gronynnau elfennol o'r enw cwarciau. Mae Quark yn fath o fermion ac yn un o ddwy gydran sylfaenol mater. Gelwir cydran sylfaenol arall yn leptonau, ac mae electronau yn fath o leptonau. Mae yna chwe math o gwarciau, ac mae gan bob un wefr ffracsiynol, naill ai +2 / 3 neu -1/3. Mae proton yn cynnwys dau gwarc i fyny ac un cwarc i lawr, tra bod niwtron yn cynnwys un cwarc i fyny a dau gwarc i lawr. Mae'r gwahaniaeth hwn yn esbonio pam mae gwefr a màs niwtronau a phrotonau yn wahanol. Mae cwarciau'n cael eu dal gyda'i gilydd gan ryngweithio cryf ac yn cael eu cyfryngu gan gluonau. Mae'r gluon yn aelod o'r boson normadol, math o ronyn elfennol a ddefnyddir i drosglwyddo grym.
Mae gan ronynnau isatomig nodweddion meintioli a deuoliaeth gronynnau tonnau. Mynegir y fformiwla fel: λ=h / p=h / mv, lle mae λ yn donfedd, p yn fomentwm, ac h yw Planck' s cyson (6.626 × 10⁻³⁴ J · S)