O ganol y 19eg ganrif hyd ddechrau'r 20fed ganrif, mae'r ymchwil ar y cnewyllyn wedi gwneud cynnydd sylweddol.
1. Yn 1875, disgrifiodd y botanegydd Almaenig E.A. Strassbwrer y gwrthrychau lliw mewn celloedd planhigion am y tro cyntaf a daeth i'r casgliad bod gan yr un planhigion nifer penodol o wrthrychau lliw.
2. Yn 1880, disgrifiodd Baranetsky strwythur sbiral gwrthrychau lliw, a darganfu Pfitzner y gronynnau lliw y flwyddyn ganlynol.
3. Yn 1885, cynigiodd ysgolhaig Almaenig C. Lable gyfraith nifer gyson o wrthrychau lliw.
4. Yn 1888, enwodd W. Waldell yn swyddogol y gwrthrychau lliw yn y cnewyllyn fel cromosomau.
5. Yn 1891, arsylwodd ysgolhaig Almaenig H. Henkin y cromosome X mewn celloedd sberm o bryfed.
6. Ym 1902, darganfu W.L. Stevens, E.B Wilson ac eraill y cromosome.
Mae'r ffenomenon o is-adran celloedd wedi cael sylw yn ystod y cyfnod hwn ac mae wedi cael ei dadansoddi'n ofalus.
1. Yn 1867, roedd y botanest Almaenig W. Hofmeister mewn planhigion, ac roedd A. Schneider mewn anifeiliaid yn 1873. Yn y drefn honno, roeddent yn disgrifio rhaniadau anuniongyrchol yn fanylach.
2. Yn 1882, cynigiodd sytolegydd Almaenig W. Fleming y term mitosis i gymryd lle'r adran anuniongyrchol ar ôl darganfod rhaniad hydredol cromosomau. Disgrifiodd E. Heuzer ddosbarthiad cromosomau yn ystod is-adran anuniongyrchol; Ar ei ôl, rhannodd Asiantaeth yr Amgylchedd Strassbwrer mitosis yn: cynnar, canol, hwyr a therfynol; arsylwodd ef ac ysgolheigion eraill hefyd meisis mewn planhigion, ac ar ôl ymchwil pellach, roeddent o'u diwedd yn gwahaniaethu rhwng haploid a diploid. Nifer y cromosomau.
3. Yn 1933, darganfu H. Bauer gromosomau polytene yng ngelloedd tiwb Malpiki o moscwitoes.
4. Yn 1934, darganfu T.S. Payint y strwythur hwn yn Drosoffa, ac R.L. King a H.W. Beams yn Chironomid.
Cromosomau enfawr yw cromosomau Polytene sy'n bodoli mewn rhai celloedd chwarennau o larfae Diptera. Yn Drosoffa, mae eu hyd tua 100 gwaith o gromosomau arferol, ac mae pob cromosome yn cynnwys llawer (hyd at 400) Mae'n cynnwys ffibr marw, sy'n dangos bandiau lliw tywyll a rhyng-fandiau wedi'u staenio'n ysgafn ar y cromosomau cyfan. Mae ei ffurfio yn ganlyniad i mitosis yn y cnewyllyn (dim ond cromosomau sydd wedi'u rhannu ond nid niwclei), felly mae pob cromosome polyline yn cael ei ffurfio mewn gwirionedd gan lawer o gromosomau. Mae'r math hwn o gromosome yn swmpus, sy'n hwyluso'r dadansoddiad o strwythur cain y cromosome. Yn ogystal, gellir barnu gweithgarwch swyddogaethol cromosomau polytene yn seiliedig ar y swigod chwyddo.
Nid tan y 1970au y gwelwyd cnewyllyn o dan ficrofusnesau electron; yn fuan wedyn, ynghyd â chloddio biocemegol, gwelwyd bod y cromosomau yn y metagam yn brotestiadau sgaffaldiau fel y'u gelwir fel y craidd, ac roedd y ffibr DNA yn ymestyn allan i ffurfio troellog.